Trouwens, nu we het toch over populisme hebben…….
Heeft U dat nou ook dat je eigenlijk niet goed weet hoe op populisme te reageren? Het gebeurt steeds vaker: je hebt het over 130 km/uur rijden op de snelweg, en zegt: dat leidt tot meer ongelukken, en meer vervuiling, en de enige reactie is: dan blijf jij toch gewoon lekker voortkruipen? Einde discussie. Is immigratie het onderwerp – en dat is vandaag de dag nogal vaak het geval – dan wordt elk redelijk argument, en elk menselijk respect, gesmoord in: je piept wel anders als er straks een moskee bij je in de buurt gebouwd wordt, of je wordt weggezet als softe, bangige theedrinker. Dat is de tactiek van het populisme: je smijt een aantal borreltafelwaarheden uit het café de wereld in, en word je er door iemand op aangesproken dan zet je diegene op achteloze toon in de hoek, op zijn best als goedgelovige, naïeve sukkel. Van inhoudelijke tegenargumenten geen spoor.

 

Dat maakt het zo ongrijpbaar, en de verleiding om gevatte oneliners terug te gaan roepen is groot. Maar daarmee begeef je je dan op hetzelfde spoor waar je net tegen hebt geprotesteerd. Catch22, heet dat zo mooi, naar de bekende roman van Joseph Heller.

Hoe ongrijpbaar ook, hoe frustrerend debat met deze lieden ook is, het blijft zaak op argumenten te discussiëren. En dan helpt het natuurlijk wel als je medestanders hebt. Liefst veel. Meer dan de helft plus 1 bijvoorbeeld. Het helpt als anderen de redelijkheid van je argumenten bevestigen, overigens is het dan nog niet eens nodig dat ze het met die argumenten eens zijn. Je kunt best met zijn allen vinden dat bezuinigen noodzakelijk is, dat wil nog niet zeggen dat je de keus waarop je bezuinigt allemaal hetzelfde maakt.

De verkiezingen die tot het kabinet Rutte hebben geleid, hebben in de nasleep ook iets anders duidelijk gemaakt dan dat VDD, CDA en PVV samen de kleinst mogelijke en instabiele meerderheid – maar desalniettemin toch een meerderheid -hebben. Het is ook duidelijk dat het politieke landschap aan het veranderen is. De gelederen ter rechter zijde van het politieke spectrum hebben zich gesloten, en ook als mocht blijken dat dit slechts een kortdurend verbond is, is het nog steeds zo dat rechts een grotere eenheid uitstraalt dan links. Al was het maar omdat links en progressief flink versplinterd is. PvdA, SP, GroenLinks, en D66.

Het wordt tijd voor een krachtig, eensgezind Links Blok. Om tegenwicht te geven tegen het voorgenomen beleid van Kabinet Rutte. Maar meer nog, om gezamenlijk de discussie aan te gaan hoe het populisme, en al haar uitwassen, te bestrijden. Om een krachtig en effectief weerwoord te hebben tegen demagogie, dogmatisme en oppervlakkigheid. We hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn, en je mag elkaar dat ook best eens goed vertellen, maar de basis van onze maatschappij moet toch zijn en blijven: respect voor een ieder en voor een ieders opvattingen.

De afgelopen tijd zijn er op landelijk niveau vanuit GroenLinks initiatieven genomen om met andere linkse partijen om de tafel te gaan, en te praten over nauwe samenwerking. Meest concreet zijn de gesprekken tussen GroenLinks en PvdA. De pers heeft daar uitgebreid over gerapporteerd, en ook het GroenLinks magazine maakt melding van intense gesprekken. Met als uiterste consequentie: zeer nauwe, en permanente samenwerking tussen GL en PvdA. Doel: “een permanente politieke alliantie”. Ook eerder al waren er mensen (o.a. Herman Wijffels) die aandrongen op fusie van partijen als GL en D66.

Ik weet niet hoe het met U is, maar mijn eerste reactie is iets als: ik ben niet gecharmeerd van het economisch beleid dat D66 voorstaat, en niet van het gebrek aan groene aandacht van de PvdA. En ook niet van het conservatieve “Dik Trom” beeld van de maatschappij dat de SP met hand en tand verdedigt. Het is denk ik heel menselijk, en in ieder geval op dit moment ook geheel gebruikelijk, om stellingen te betrekken en de nadruk te leggen op wat ons onderscheidt. Polarisatie als breed ingezet politiek stijlmiddel dus, twitter.com staat er vol mee.

Maar al denkend kom je toch ook tot de conclusie dat er veel meer onderwerpen en standpunten zijn waar deze partijen het over eens zijn, dan dat er verschillen zijn. Er is meer dat ons bindt dan dat ons onderscheidt. Niet dat de verschillen niet belangrijk zouden zijn, in tegendeel: we zijn met zijn allen niet voor niks lid van GroenLinks en niet van een van de andere partijen. Maar het huidige politieke landschap vraagt ons om nadruk te leggen op wat we gemeenschappelijk hebben. Om een sterke linkse politieke eenheid. Met als kern gemeenschappelijkheid. En daarnaast ruimte voor diversiteit. Om de traditionele panelen eens goed en goed doordacht te laten verschuiven.

Alleen als eenheid kunnen we tegenspel bieden tegen de oprukkende verrechtsing en vervlakking. En kunnen we werken aan het overeind houden van respect voor ieder mens, ongeacht zijn of haar achtergrond, nationaliteit, geloof, sexuele geaardheid of maatschappelijke status. En dat is toch op zijn minst een kans geven aan nieuwe samenwerkingsverbanden waard?

Joop Ouborg, voorzitter van GroenLinks Arnhem (maar op persoonlijke titel geschreven)